از طرف دیگر پیگیری برای افزایش میزان سرمایهگذاریهای جدید در صنعت برق و نیز افزایش میزان بهرهوری و کاهش شدت مصرف انرژی جزو سیاستهایی است که از سوی تصمیمگیران صنعت برق دنبال میشود. همچنین جایگزینی تجهیزات قدیمی با تجهیزات جدید و کممصرف، عایقبندی ساختمانها، ممیزی انرژی در صنایع، اعمال برچسب انرژی برای تجهیزات مصرفی و … از جمله راههای کاهش مصرف و افزایش بهرهوری در مصرف انرژی هستند که وزارت نیرو و سیاستگذاران انرژی کشور باید توجه بیشتری به آن داشته باشند.
همزمان با اتخاذ این سیاستها توجه به برنامههای مدیریت مصرف هم باید در دستور کار قرار میگرفت که این موضوع از سال گذشته و همزمان با آغاز دوره پیکبار مصرف در دستور کار جدی مدیران وزارت نیرو قرار گرفت، تجربیات جهانی نیز موید آن است که کشورهای برای غلبه بر ناترازیهای تولید و مصرف از دو روش تنبیه و تشویق سمت مشترکان به طور همزمان استفاده میکنند تا بتوانند برق مورد نیاز را تأمین کنند.
یک نمونه آن را میتوان از کشور ژاپن مثال زد؛ بررسیها نشان میدهد در سالهای گذشته در این کشور اقدامهای متنوعی باهدف صرفهجویی در مصرف انرژی برق انجام شده که بهعنوان مثال میتوان به درخواست سراسری دولت ژاپن از مشترکان بخش خانگی برای صرفهجویی در مصرف برق از ماه دسامبر تا مارس سال ۲۰۲۳ و در فصل زمستان گذشته اشاره کرد. همچنین از دیگر سیاستهایی ژاپنیها برای مواجهه با ناپایداری برق، استفاده از منابع تغذیه انرژی است که به آنها اجازه میدهد در زمانهای غیر اوج نسبت به ذخیرهسازی انرژی برق و در زمانهای اوج مصرف به استفاده از انرژی منابع تغذیه با هدف حفظ پایداری شبکه برق اقدام کنند.
نصب اجباری پنلهای خورشیدی بر روی پشتبام تمام خانههایی که بهتازگی ساخته میشوند از دیگر برنامههایی است که این کشور دنبال کرده است. در کنار این اقدامهای توسعهای، بررسیها نشان میدهد ژاپنیها روی فرهنگسازی با هدف کاهش مصرف برق نیز در سالهای گذشته بهشدت کار کردهاند و با انجام مجموعه اقدامات تکمیلی مانند نصب کنتورهای هوشمند برای بیش از ۵۰ میلیون مشترک موفق شدهاند به میزان ۱۷ درصد مصرف برق را در کشورشان کاهش دهند.
در ایران نیز با توجه به اینکه شدت مصرف انرژی تقریبا ۴ برابر سایر کشورها است، که برای کاهش این میزان، برنامههای تشویقی در دستور کار وزارت نیرو قرار گرفته است. از سال گذشته این وزارتخانه به اجرای طرحهای تشویقی برای کاهش مصرف روی آورده است. در این طرحها سیاستگذار به دنبال ایجاد انگیزه در مصرفکننده برای کاهش مصرف با پرداخت پاداش است. در سال گذشته و با اجرای طرح یک مساوی پنج، به مصرفکنندگان زیر الگوی مصرف بهازای کاهش هر یک کیلوواتساعت برق، معادل متوسط تعرفه ۵ کیلووات ساعت برق در بخش خانگی (۵۰۰ تومان) پاداش پرداخت کرد. به نظر میرسد که طرح مذکور از نظر مجموعه صنعت برق موفق بوده و توانسته است به همه یا بخشی از اهداف خود دست پیدا کند. در سال ۱۴۰۲ نیز طرح مذکور با برخی تغییرات و افزایش قابلتوجه در میزان پاداشها مجدداً در دستور کار قرار گرفته است. در سال ۱۴۰۲ دامنه شمول طرح به بیش از ۳۱ میلیون مشترک بخش خانگی گسترشیافته و تمامی مصرفکنندگان خانگی که کمتر از ۲٫۵ برابر الگوی مصرف اعلامی، مصرف داشته باشند میتوانند از مزایا و پاداشهای آن استفاده کنند. میزان پاداش پرداختی نیز بهصورت پلکانی از ۵۰۰ تومان بهازای هر کیلوواتساعت تا ۲ هزار تومان بهازای هر کیلوواتساعت افزایشیافته است.
کاهش زمان استفاده از وسایل سرمایشی، قراردادن کولرهای آبی بر روی دور کند، خاموشکردن کولرهای گازی در فضاهای بلااستفاده و تنظیم دمای محیط بر روی ۲۴ درجه یا بالاتر از راهکارهایی است که به مصرفکنندگان کمک میکند تا مشمول دریافت پاداشهای اعلام شده توسط وزارت نیرو باشند.
اکنون این بهترین فرصت برای مشترکان صنعت برق است تا با رعایت مصرف بهینه از پاداشهای قابل توجه آن بهرهمند شوند.
- نویسنده : لیلا رحمان ستایش
Sunday, 8 September , 2024